thien dia quyet phong van truyen ky mobi army game avatar thanh tuong game android khi phach anh hung game di tinh tai avatar tai iwin game win Skip to content
You are here: Home Câu cá, dã ngoại Bài viết, phóng sự, bút ký Tản mạn : Cá khoai tháng chạp

Tin từ Diễn đàn QBFC


Kênh Video CauCaQuangBinh.Com

Tản mạn : Cá khoai tháng chạp PDF. In Email
Viết bởi Chautuanvu   
Thứ hai, 26 Tháng mười hai 2011 15:13
Nhớ hồi nớ cá khoai ở biển Quảng Bình nhiều lắm, nhưng chẳng ai ăn cá khoai như bây chừ. Ở các làng biển, cá khoai kéo lưới về chỉ cho heo ăn nên dân các vùng biển còn gọi nó là cá heo (ực, hồi đó con heo còn sướng hơn người bây chừ, he he...), hoặc dùng để làm ... phân bón, chu choa... Ngư dân ra khơi đánh cá, bủa lưới trúng phải bầy cá khoai thì coi đó là điềm xui, là chuyến biển thất bại. Nghe đồn cá khoai sinh ra từ bọt biển, thường xuất hiện trong các dòng hải lưu lạnh vào mùa đông, rộ nhất vào tháng chạp hàng năm, thường tụ thành từng đàn lớn, di chuyển vào gần bờ để kiếm ăn và sinh sản. Tuy xương cá khoai mềm, thịt nhão (nên nhiều nơi còn gọi là cá cháo) nhưng nó lại có hàm răng mịn rất sắc. Đụng vào bầy cá khoai này cầm chắc tay lưới sẽ bị chúng cắn cho nham nhở. Cá nhiều, lại không có giá trị chi cả, kéo về cũng không biết làm chi nên khi đụng bầy cá này, ngư dân thường phải ngậm ngùi cắt lưới đổ cá về lại với biển khơi để khỏi mất công kéo lên vừa tốn công vừa tốn sức.

 

 

 

Tản mạn : Cá khoai tháng chạp

Bài : Chautuanvu



Đêm qua, mình và mấy thằng bạn trong lớp “giặc lái” rủ nhau làm vài be mừng Giáng sinh, không nhớ là lai rai kiểu chi mà đến hơn 1 giờ sáng mới mò về được đến nhà. Sáng ra, trong người cứ thấy lâng lâng, mệt mỏi. Không thèm cái chi hết, bỗng dưng lại thèm được húp một bát canh cá khoai đến nôn nao cả người.

Nhớ hồi nhỏ nhà mình ở gần chợ Ba Đồn, là chợ quê lớn nhất miền trung, mùa mô thức nấy, hàng hóa thủ công mỹ nghệ, nông lâm hải sản, gia súc gia cầm... các nơi trong ngoài tỉnh đưa về trao đổi mua bán nhiều vô kể. Riêng trâu bò phải giành hẳn một góc chợ riêng, còn gọi là chợ bò Ba Đồn, nổi tiếng với tục đập tay. Hồi nớ ở đây đã có các tuyến đường bộ giao thương hàng hóa ra tới Hà Tĩnh, Vinh, vô Đồng Hới, vô đến tận Đông Hà, Huế, Đà Nẵng... bằng xe bò, xe kéo, ô tô. Đường thủy vận chuyển hàng hóa bằng bè tre nứa, ghe, thuyền, theo Rào Son từ Bố Trạch sang, theo Rào Nan, Rào Nậy, Rào Trổ từ Tuyên Hóa, Minh Hóa, từ mãi bên Hà Tĩnh về.

Chợ Ba Đồn lúc trước một tháng chỉ có 3 phiên, có câu "Ba Đồn là chợ xưa nay - Tụ nhơn thụ hóa mười ngày một phiên - Phố phường Nam, Khách hai bên - Khi đông cũng đến mấy nghìn người ta". Sau này chợ càng ngày càng phát triển, người ta mới "cưới" thêm 3 phiên nữa thành 6 phiên như bây giờ : “Ba Đồn một tháng sáu phiên - Nhớ em dù có hết tiền cũng đi”, ba phiên tiểu vào các ngày mồng 1, 11, 21; ba phiên đại vào các ngày mồng 6, 16, 26 âm lịch. Những ngày chợ phiên, từ 1, 2 giờ sáng, người ở các vùng lân cận đã đến họp chợ đông nghìn nghịt như đi trẩy hội. Tiếng người í ới, tiếng xe kẽo khẹt, tiếng trâu bò ò mê, tiếng heo kêu eng éc, tiếng gà vịt quàng quạc inh ỏi cả một vùng. Có cái lạ là hồi nớ nhà mô cũng nghèo, gạo thường thiếu ăn, mình vẫn còn nhớ câu “cơm cao gạo kém” mệ mình hay nói. Bữa cơm thường ngày một phần cơm thì phải độn với hai ba phần khoai sắn, mà nhà mô được như rứa cũng thuộc dạng giàu có lắm rồi.

Nhớ mấy o mấy mệ người ở các làng biển Quảng Đông, Cảnh Dương, Roòn (Quảng Phú), Xuân Kiều (Quảng Xuân), Tân Mỹ (Quảng Phúc) thường hay gánh từng gánh tôm hùm, ghẹ hoa, cua biển nặng trĩu vô bán chợ phiên. Lâu lâu, mạ mình cũng mua (hoặc đổi) một sảo (cái rổ to), đem về cho cả nhà ăn, ai ăn khỏe lắm cũng chỉ một vài con là ngán lên tận cổ, đến cả tuần sau vẫn còn sợ. Kể cũng lạ, răng hồi đó nông lâm hải sản, tôm cá nhiều như rứa mà nhà ai cũng nghèo. Có lẽ hồi nớ gạo là quý nhất, cả một gánh tôm hùm nhiều khi chỉ đổi được vài lon gạo. Ít ai có tiền để mua bán, rứa nên thường thường họ chỉ mang hàng đến chợ để trao đổi với nhau là chính. Ví dụ o bán cá Cảnh Dương đổi chục con tôm hùm to bằng cổ tay cho chú thợ may Ba Đồn để lấy cái cóc xê; bác nông dân Thổ Ngọa đổi cặp heo con cho mệ thợ rèn đập đe đập đét ở tận bên Hòa Ninh để lấy cái cày hay bộ dao kéo ...


Cá khoai chợ Ba Đồn

Nhớ hồi nớ cá khoai ở biển Quảng Bình nhiều lắm, nhưng chẳng ai ăn cá khoai như bây chừ. Ở các làng biển, cá khoai kéo lưới về chỉ cho heo ăn nên dân các vùng biển còn gọi nó là cá heo (ực, hồi đó con heo còn sướng hơn người bây chừ, he he...), hoặc dùng để làm ... phân bón, chu choa... Ngư dân ra khơi đánh cá, bủa lưới trúng phải bầy cá khoai thì coi đó là điềm xui, là chuyến biển thất bại. Nghe đồn cá khoai sinh ra từ bọt biển, thường xuất hiện trong các dòng hải lưu lạnh vào mùa đông, rộ nhất vào tháng chạp hàng năm, thường tụ thành từng đàn lớn, di chuyển vào gần bờ để kiếm ăn và sinh sản. Tuy xương cá khoai mềm, thịt nhão (nên nhiều nơi còn gọi là cá cháo) nhưng nó lại có hàm răng mịn rất sắc. Đụng vào bầy cá khoai này cầm chắc tay lưới sẽ bị chúng cắn cho nham nhở. Cá nhiều, lại không có giá trị chi cả, kéo về cũng không biết làm chi nên khi đụng bầy cá này, ngư dân thường phải ngậm ngùi cắt lưới đổ cá về lại với biển khơi để khỏi mất công kéo lên vừa tốn công vừa tốn sức.

Rứa rồi đùng một cái, thời thế thay đổi, con tạo xoay vần đến mức không ai ngờ được. Con cá khoai xấu xí nghèo khổ hồi nào chỉ dùng cho heo ăn, bây chừ đã đổi đời thành con cá đại gia, con cá của nhà giàu. Bây chừ cá khoai không còn là loại thức ăn giành cho heo nữa mà đã trở thành loại thực phẩm cao cấp giành cho người giàu. Nói ra thì tội cho mấy con heo, chứ thực tế bây chừ người nghèo cũng đừng hòng mơ tới nữa là mấy chú Trư Bát Giới nhà ta. Bây chừ, nhà nhà đều cá khoai, người người đều cá khoai. Ở các nhà hàng, món lẩu cá khoai luôn là món ăn được nhiều thực khách ưu ái mặc dù giá cả không hề rẻ tý mô hết. Ngoài chợ, một cân cá khoai bây chừ còn đắt hơn cả một cân cá tràu, vốn là loài cá của nhà giàu hồi nớ. Mình còn nhớ hồi nhỏ bọn mình vẫn thường chọc mấy thằng con nhà giàu là “nhà giàu ăn cá tràu đỏ đít, ăn hột mít thơm tho, ăn cái l... chấm mói (muối)...” mà lị. Hi hi...

Con cá khoai đổi đời, nhiều ngư dân cũng đã đổi đời theo nó. Bây chừ, tàu mô ra khơi mà gặp được bầy cá khoai thì chẳng khác chi gặp được mỏ vàng. Như đã nói ở trên, cá khoai thường đi cả đàn lớn, thường vào sát bờ nên chi phí đánh bắt thấp, giá cả lại cao, bán đắt còn hơn cả tôm tươi nên bây chừ gặp bầy cá khoai cũng giống như trúng độc đắc. Đôi khi ngẫm nghĩ, bây chừ cái câu thành ngữ “đắt như tôm tươi” cũng đã hết thời rồi, mà phải thay bằng câu “đắt như cá khoai tươi” thì mới là chính xác. Hi hi...


Lẩu cá khoai, ăn hoài không chán

Cá khoai ở các chợ Quảng Bình thường rất tươi. Bởi chúng thường được ngư dân đánh bắt ở các vùng biển bãi ngang rồi đưa lên chợ bán trong ngày, không phải ướp đá như các nơi khác nên thịt cá tươi và thơm ngon hơn hẳn.

Nhắc đến cá khoai thì phải nhắc đến món lẩu. Đọc báo thấy trong miền nam, người ta còn có món khô cá khoai, canh cá khoai, cháo cá khoai ... nhưng theo mình món lẩu cá khoai vẫn là món đậm đà hương vị nhất.

Cá khoai khi chế biến phải cắt hết vây, đầu, đuôi, bỏ hết ruột, cạo sạch lớp da mỏng quanh mình nó cho hết mùi tanh. Rửa sạch, để vào rá cho ráo nước. Sau đó bỏ vào tô, cho tý nước mắm ngon, muối, tiêu, ớt bột, hành củ ... rồi ướp khoảng 30 phút cho thật thấm và để cho con cá chắc thịt. Bật bếp, cho vào nồi tý dầu ăn, chờ nóng lên cho hành củ thái mỏng vào phi cho dậy mùi.Chờ hành chín, cho vào chút ớt bột tạo màu và khử mùi tanh của cá. Tiếp tục cho cà chua cắt lát vào, xào cho mềm hẳn. Tiếp theo đổ nước sôi vào, nhớ chỉ đổ vừa ăn. Chờ nước sôi lại tiếp tục bỏ chuối chát, thơm, hành, ngò cắt nhỏ và các loại gia giảm khác vào rồi nêm nếm cho vừa ăn là được. Khi nước sôi bùng lại, dùng môi múc từng khúc cá ướp sẵn nhúng vào. Chờ một lát nước sôi bùng lại, cá chín, nhúng rau sống vào, múc ra bát vừa thổi vừa xơi. Có cái hay là mùa cá khoai ở Quảng Bình cũng trùng với mùa rau sống. Một cái lẩu thường phải kèm theo một rổ rau sống thật to ăn mới đã nư. Rổ rau cũng phải đủ vị, phải có rau tương ơ, rau xà lách, rau cần, rau cải, rau ngò ... loại mô cũng xanh non mơn mởn đem nhúng lẩu cá khoai thì phải nói không còn chi thơm ngọt cho bằng.

Năm ni (2011), Quảng Bình tự nhiên lại mất mùa ruốc và cá khoai. Mấy năm trước khoảng tháng 10 cá khoai đã bắt đầu tràn chợ rồi nhưng năm ni đã gần hết tháng 12 mà mới chỉ thấy lác đác đôi ba ngày mới có. Cá khoai mất mùa nên giá cả rất xót. Chiều ni mình ra chợ, hỏi mệ bán cá người Bảo Ninh cá khoai một cân mấy rứa mệ, nghe mệ trả lời lạnh tanh như quả chanh rằng cân mô trăm nấy chú à, nghe mà nổi hết cả da gà. Thôi cũng đánh liều mần một cân vậy. Ăn chơi thì kể gì mưa rơi. Khe khe...

Bài viết liên quan : Lẩu cá khoai, ăn hoài không chán

Đồng Hới, cuối tháng 12.2011
Chautuanvu
 

Thảo luận

 

Quảng cáo

Bạn bè bốn phương

Thống kê BĐ 15/8/2008

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterToday725
mod_vvisit_counterYesterday2766
mod_vvisit_counterThis week7428
mod_vvisit_counterThis month66538
mod_vvisit_counterAll1579913
Hiện có 42 khách Trực tuyến